O pobo galego, parte integrante do espazo europeo por tradición histórica, relación cultural e comportamentos sociais, coñece a día de hoxe, tras unha experiencia dilatada, o que supón a Europa social e as súas políticas. Desde a nosa entrada forzosa no noutrora Mercado Común Europeo (MCE), continuada polo seguimento das directrices do Tratado de Maastrich e da sinatura da Acta da Unión, galegos e galegas coñecemos dúas dramáticas constantes: nunca fomos consultad@s arredor da nosa vontade de pertenza a un organismo supraestatal como o da UE e a un tempo sufrimos o máis agresivo das súas políticas; da reconversión do sector agrario á desertización rural, pasando pola expulsión dos nosos mariñeiros dos seus caladoiros e mais pola aplicación estrita e inmisericorde do receitario neoliberal contra as clases traballadoras. O despregamento mastodóntico dos chamados fondos de cohesión (que serviron para axustar e facer presentábeis as cifras macroeconómicas da propaganda) non oculta que Galiza segue nunha posición de atraso relativo en todas as ordes fronte aos países da súa contorna e que mesmo se ensancha a fenda que nos separa destes a respecto do que acontecía hai 25 anos. Da mesma maneira, as enxurradas de formigón que derramaron e derraman boa parte dos nosos montes, vales e costas nunha nova voráxine desarrollista agora financiada por Bruxelas non disimulan a ausencia ou a fraqueza de investimentos produtivos nin a existencia dunha burbulla de emprego precario, subsidios repartidos polas redes clientelares e falta de alternativa de futuro.

A ofensiva propagandística que nos preparamos para sufrir nos meses vindeiros a favor dunha Constitución para esta Europa non ten máis vontade ca a de referendar este modelo de progreso antiobreiro, depredador, desarticulador e contrario aos mínimos dereitos democráticos. É un modelo que, en capítulos sucesivos e con lances diversos, boa parte do pobo galego impugnou en dúas décadas de loita nacional e popular: mobilizacións obreiras contra o recorte de dereitos sociais; tractoradas contra as limitacións á produción agraria; demostracións de forza da Galiza mariñeira contra a reconversión da flota; combate de diferentes forzas políticas e sociais contra a Europa policial e en defensa dos dereitos e liberdades. Cómpre sintetizar e continuar toda esta rica tradición resistente nun momento chave coma este, cando os mercadores pretenden dar carta de lexitimidade democrática a unha estrutura xa deseñada de antemán e axilizar á vez un funcionamento interno excesivamente torpe e lento para os seus intereses de gran potencia. Non valen nesta ocasión as medias tintas, o podería ser peor ou o imos quedar fóra do xogo político. Estamos ante o paquete xurídico-político máis regresivo e reaccionario das últimas décadas, contraposto aos principios mínimos de democracia e benestar das clases populares. En Galiza hai recursos, escepticismo e oposición popular suficientes para articularmos conxuntamente unha iniciativa de masas contra unha nova lousa que se vén derriba da nosa nación e da súa maioría social. Hai que saír á rúa a denunciar sen ambaxes este modelo de Europa.

O proceso: unha burla á propia democracia formal.
Como é sabido, todo proceso constitucional que se prece ha de partir dun requisito previo: a construción desde a base dunha asemblea constituínte da que emanará un texto posteriormente ratificado ou rexeitado polo pobo soberano. Mais a Unión Europea, até o día de hoxe tutelada por quince xefes de Estado non sometidos na súa toma de decisións a ningunha clase de fiscalización popular, considerou demasiado avanzado este modelo e decidiu unha involución de dous séculos: no canto dunha constitución liberal, unha carta outorgada cociñada en privado por unha Convención de 200 notábeis presididos por Giscard d'Estaign e presentada, sen ningunha corrección ou matización posíbel, ao Consello de Europa para a súa ratificación. Galiza fai parte, teoricamente, daqueles países que poderán pronunciarse, aceptar ou rexeitar o novo marco constitucional, mais na práctica a situación é ben diferente: sen ser recoñecida como nación, de nada valería unha masiva oposición galega no referendo previsto se os votos españois apuntan noutra dirección. Unha vez máis, non existimos colectivamente para unhas institucións que negan a nosa capacidade de decisión. Tampouco non podemos esquecer que con toda probabilidade estamos ante un referendo non vinculante, no que as taxas de maioría relativa e apoio raquítico ao texto que se prepara presentaranse como avais populares.

Unha Constitución contra as nacións sen Estado e contra a diversidade cultural.
A pesar de os países membros da UE teren asinado, entre outros, o coñecido Pacto dos Dereitos Civís e Políticos (1996), no que se recoñece o inalienábel dereito á autodeterminación dos pobos, a Constitución Europea declara con toda sinceridade o seu recoñecemento e apoio ás fronteiras inamovíbeis dos Estados constituídos, co cal desmente de inicio a recorrida tese dun futuro espazo sen fronteiras ou do sen sentido dos Estados. Coa súa vontade de preservar a identidade das nacións (Estados) membros (artigo /. 5.1), a UE arrógase o dereito á intervención no caso de unha maioría social ameazar a legalidade consagrada; establece así, de facto, un imperialismo interno legalizado mediante a chamada Cláusula de Solidariedade (p. 117).
Doutra banda, milleiros de europeos e europeas, na súa maior parte pertencentes a pobos secularmente negados polo sistema internacional de Estado, carecerán do dereito básico e esencial de utilizar a súa lingua na súa relación coas institucións da UE, o cal implica relegar de facto ducias de idiomas á categoría de ilegais.

Unha Constitución para o Capital e contra as clases traballadoras.
Por primeira vez na historia dos textos constitucionais, non estamos diante dun marco de aparencia neutra no que se poderían, teoricamente, desenvolver todos os proxectos políticos. Moi pola contra, asistimos á consagración legal e xurídico-política da ortodoxia neoliberal: o libre mercado europeo é principio fundamental da nova arquitectura política (artigo I.3., 2-3); as medidas sociais son contempladas sempre que non hipotequen a competitividade da economía da Unión (artigo III-103), e recoñécese o obxectivo fundamental de chegar a unha economía de mercado altamente competitiva (artigo I.3.3.). No extremo contrario, non figura recoñecido o dereito básico ao traballo, senón o dereito a procuralo. A vivenda e o urbanismo non son citados como dereitos; establécense limitacións á práctica da folga; os dereitos sociais e laborais -ao contrario do que ocorre coa política monetaria, represiva ou militar- non son potestade comunitaria, pois quedan en mans de cada un dos Estados membros.
Ningún organismo controla o Banco Central Europeo, responsábel da política monetaria, e defínese a UE con toda a franqueza como unha área de liberdade de movementos de capitais, mercadorías e traballadores (p. 104).

Unha Constitución que perpetúa o patriarcado.
Non se recolle a igualdade de mulleres e homes como principio fundamental da Constitución. Para aló de medidas puramente retóricas, non se profunda nos medios e nos procedementos para camiñar cara á superación do patriarcado. Non se recoñece o dereito ao aborto libre e gratuíto e só se asume o modelo familiar baseado no casamento. Carece de calquera mención á explotación sexo-económica e, por tanto, non deseña medidas para a abolir.

Unha Constitución para a tiranía e contra a soberanía popular.
A pedra angular do funcionamento institucional é o Consello de Europa, é dicir, o poder executivo, que come cada vez máis terreo ao lexislativo, que representaría o parlamento. Mais este organismo só tería accesoriamente tal poder lexislativo, e carecería, por exemplo, de iniciativa orzamentaria. O deseño institucional aquí exposto leva a perder poder progresivamente aos parlamentos estatais, mais, ó mesmo tempo, carécese no ámbito europeo dunha segunda cámara con representación territorial que puidese facer oír a voz dos pobos. O Consello de Europa non é fiscalizado e actúa por conta propia como unha auténtica tiranía, exercendo funcións executivas e lexislativas (artigo I.22.1) e podendo decidir mesmo as intervencións militares (artigo III. 198). Prescindindo da teórica separación de poderes, serán tamén os gobernos dos Estados os que nomeen os membros do Tribunal de Xustiza.

Unha Constitución para a guerra, o imperialismo e a represión.
Militarización e intervencionismo son obxectivos convictos e confesos dos máis entusiastas europeístas, quer para fortalecer un imperialismo propio baixo o eixo París-Berlín, quer para ensamblar un militarismo europeo na grande estrutura norteamericana, como desexan os gobernos británico e italiano. De aí que se aposte con absoluta clareza pola necesidade de mellorar progresivamente as capacidades militares de cada Estado (artigo I.40.1) e se asuma a complementariedade da política común de defensa e seguridade coa lealdade á OTAN (artigo I.40.1), co que a UE se arrogaría o dereito de intervir en calquera zona do Planeta onde os intereses do centro capitalista se visen ameazados.

No plano interno, e de maneira paralela ao reforzamento dos labores de represión de baixa intensidade e control social da disidencia por parte das policías estatais, os organismos Europol e Eurojust (tamén privados de calquera fiscalización institucional) consagrarán o seu labor a focar os problemas sociais como problemas de orde pública, nomeadamente a oposición política real e a inmigración que asaltará a Europa búnker.