A
CIA, a sua história e o seu papel no mundo de hoxe Recollido de Cartelera LibertariaAutor do texto: Manuel Medina-AnayaTradución mediante programa informático, polo que pode ter erros polos que pedimos disculpas.
Até
as vísperas da II Guerra Mundial, os servizos de intelixéncia
dos Estados Unidos se caracterizaban pola sua inoperante disgregación.
Numerosas organizacións estatais independentes exercian, e sen
coordinación, cometidos similares no área da espionaxe.
As funcións de investigación política, por exemplo,
executaban-as á vez o Departamento de Estado, o FBI e os ministérios
da Mariña e da Guerra. Esta desorganización constituía
un sério obstáculo para que os Estados Unidos dispuxesen
dun “aparello de intelixéncia” acorde coa época
prebélica que se vivia. O papel de USA no mundo, até o segundo
conflito mundial, fora mais ben modesto en comparación, por exemplo,
cos que desempeñaban Inglaterra e Francia. Esa foi unha das razóns
polo que o seu servizo de Intelixéncia se centrara até entón
nos “asuntos domésticos”, como a represión do
movimento sindical e daquelas correntes ideolóxicas non asimilabeis
polo sistema. En política exterior, a elite dominante estadounidense preocupaba-se, fundamentalmente, da fidelidade que eles han denominado sempre a sua “patio traseira”, é dicer, Latinoamérica. Decenas de intervencións militares de todo tipo seguraban-se de facer cumplir a coñecida máxima do quinto presidente dos Estados Unidos, James Monroe, que en 1823 declarou que “América debia ser para os americanos”… do Norte, claro. Mais de tres cuartos de século despois outro presidente estadounidense, Theodore Roosevelt, baseando-se no seu político do Big Stick (Grande Garrote) susteria que o seu país podia intervir en calquera nazón latinoamericana "culpabel de actuar no seu político interior ou exterior". De feito el mesmo asi o fixo en varias ocasións, recebendo retrancas da história-, o prémio Nobel da Paz en 1906. As suas pulsions bélicas eran de tal calibre que en certa ocasión lle escrebeu a un amigo: “Confidencialmente, agradeceria case calquera guerra, pois crio que este país necesita unha.” Dous foron os factores esenciais que levaron ao goberno dos Estados Unidos a criar unha potente instituizón encarregada das tarefas de Intelixéncia .En primeiro lugar, o fulminante ataque dos japoneses a Pearl Harbor, en Decembro de 1941. na agresión nipona oito buques de guerra foron afundidos, perto de 200 avións foron destruídos e o redor de 3.000 homes resultaron mortos ou feridos. O ataque japonés á frota norteamericana no Pacífico realizou-se nunhas condicións espantosos. Alomenos tres das secretarias dedicadas á espionaxe coñecian os preparativos segredos da operación. Pero a descoordinación era tal que os militares non estaban ao corrente das orientacións do Departamento de Estado, e os diplomáticos, pola sua parte, non tiñan acceso aos materiais de intelixéncia do Exército e da Mariña. Este acontecimento convenceu aos círculos gobernantes de que debian unificar, urxintemente, todos os seus organismos de Intelixéncia. Pero,
segundo se desprende da documentación da época, houbo un
segundo factor de maior relevo que fixo indispensabel a criación
dunha organización de Intelixéncia centralizada e con unha
percepción “global” das suas funcións. As élites
dominantes do país estimaban que “a poténcia mais
grande do mundo” requeria uns servizos en consonancia coa sua futura
influéncia internacional. Os Estados Unidos, se auguraba con acerto
nos círculos do poder, sairian da sua intervención na segunda
guerra mundial como a grande poténcia hexemónica do planeta.
Encanto aos efeitos destructivos da guerra, resultarian indemns, en tanto
que os danos do conflito podian atinxir as suas raias. Pero ademais se
encontraban en inmejorabeis condicións para se converter no grande
país acreedor, artífice da recuperación económica
dos europeos. George Kennan, o mais influente asesor do presidente Truman, segundo revelan hoxe os documentos confidenciais da época, expresou-se con brutal sinceridade a este respecto: “Os Estados Unidos posui o 50% da riqueza do mundo, pero só o 6% da sua povoazón... En tais condicións, é imposíbel evitar que a xente nos invexe. A nosa auténtica tarefa consiste en manter esta posición de disparidade sen detrimento da nosa seguranza nacional. Para olograr , teremos que desprendernos de sentimentalismos e parvadas. Habemos de nos deixar de obxectivos loubáns e pouco realistas como os direitos humanos, a mellora dos níveis de vida e a democratización. Pronto chegará o dia en que teremos que funcionar con conceitos directos de poder. Cantos menos bobadas idealistas dificulten a nosa tarefa, mellor nos irá..." (1) Os
Estados Unidos emergieron, pois, da Segunda Guerra Mundial con unha influéncia
decisiva en todas as esferas de ámbito mundial, e impuxeron a nível
planetário un conxunto de instituizóns coa finalidade de
garantir que as cousas ian funcionar segundo os seus intereses. As instituizóns
chantes nesta construcción foron o Consello de Seguranza de Nazóns
Unidas, o Banco Mundial e o Fondo Monetário Internacional. A éstas
engadiu-se, en 1948, o Plano Marshall, mediante o cual os EEUU emprestaron
á Europa ocidental unha axuda económica de 16.000 millóns
de dolares. A operación crediticia tiña unha duplo finalidade:
criar un macromercado para os productos norteamericanos en Europa e, á
sua vez, controlar o perigoso escoramento cara a esquerda que se experimentaba
no vello continente. Co Banco Mundial, o Fondo Monetário Internacional e o próprio Plano Marshall podian-se controlar os fluxos económicos e chantajear a aquilos paises que non se sometieran ao ditado dos intereses norteamericanos. Pero con un Servizo de Intelixéncia adecuado e o exército podian-se mercar conciencias, eliminar disidentes e, no último extremo, se o “inimigo” era contumaz, acallarlo coa ruxida das cañoneras. Para o lograr era preciso criar un sistema de intelixéncia que non fose tan só unha mera base informativa para a toma de decisións sobre política exterior, como ocorria cos servizos tradicionais de espionaxe. Habia que ir mais lonxe. Requeria-se un instrumento para “facer” política exterior. A revista norteamericana “Foreign Affaires” explicaba naquela época con lucidez que aos Estados Unidos non lle abondaba o seu potencial militar para exercer unha influéncia mundial. A xuízo da revista, necesitaba de “algo mais”. G. Petty, un ideólogo estadounidense do expansionismo, dicia que o seu país requeria dun servizo de intelixéncia excepcionalmente extenso “para asumir o liderazgo mundial en todos os continentes e en todos os sistemas sociais, en todas as razas, relixións, en cualesquieira condicións sociais, económicas e políticas.” A CIA converteu-se, en 1947, nese instrumento. A sua dependéncia directa do presidente dos Estados Unidos concederia-lle un importante papel na política exterior norteamericana.
A GUERRA FRIA Dean Acheson, viceministro de Asuntos Exteriores do goberno estadounidense, en 1944, ainda sen concluir a guerra, comentaba co presidente do Comité encarregado da planificación económica da posguerra que "…lo mais importante son os prazas. Temos que procurar que os nosos productos sexan usados e que se vendan". E acababa engadindo "Non podemos ter emprego para todos e prosperidade nos Estados Unidos sen os prazas do exterior". Estaba claro que Acheson non só se referia á exportación de de productos de consumo. nos anos do conflito mundial os Estados Unidos habian consolidado unha respeitabel indústria armamentista, que alimentou non só o seu próprio esforzo bélico, se non tamén o de todos os exércitos aliados, incluído o da Unión Soviética. O final da guerra non podia significar a conclusión dese vantaxoso idilio entre producción e indústria militar. O espírito da época fica fielmente reflectido na reflexión do escritor norteamericano Richard Barnet: "A economia de guerra facilita unha posición cómoda a decenas de mis de burócratas vestidos de uniforme ou de paisano que van á secretaria cada dia a construir armas atómicas ou a planificar a guerra atómica; a millóns de traballadores cuxos postos de traballo dependen do sistema de terrorismo nuclear; a científicos e enxeñeiros pagados para buscar a "solución tecnolóxica" definitiva que proporcione unha seguranza absoluta; a contratistas que non queren deixar pasar a ocasión de obter benefícios fácis; a guerreiros intelectuais que venden ameazas e bendin guerras" . Para manter o emporio industrial-armamentista era necesário que existise unha xustificación. O inimigo, -Alemania, Italia e Japón – fora derrotado. Só a criación dun novo inimigo, que infundise terror, que transmitise a idea de que perigaba “a forma de vida americana” (“the american way of life”), faria posíbel que a aldea dos Estados Unidos se enrolara nunha nova cruzada contra “as hordas asiáticas”, como G. Kenan, o xa mencionado asesor do presidente Truman, denominaba a todo o que viñese do Este. A histeria instalou-se no cerebro de cada estadounidense. O “Capitán América”, héroe dos comics norteamericanos, pasou de loitar contra os nazis a perseguir perigosos comunistas emboscados baixo as alfombras do viciño. A persecuzón non se limitou aos satanizados marxistas se non que se proxectou, igualmente, sobre “os seus amigos” e “parceiros de viaxe”, co que o espectro de cidadáns baixo suspeita se fixo infinito. comezara a Guerra Frixa.
A AMEAZA SOVIETICA En
realidade tal ameaza non existia. Alomenos non na forma na que a construiron
quen deseñaron o espantajo fantasmagórico do “perigo
soviético”, con espias, micrófonos e conspiracións
na sala de estar de cada lar americano. Certamente que o mundo non era
xa o que fora antes da guerra. Semellaba ter-se acabado a época
na que os ingleses podian dormir tranquilamente a siesta abanicados por
algun súbdito dos seus extensos domínios. En 1945 as povoazóns
das colónias tiveron a oportunidade de comprobar que Inglaterra
e Francia non eran imbatibeis. Non foron poucos os habitantes das colónias
que engrosaron os batallons franceses e ingleses durante as duas guerras
mundiais. En ambas ocasións puderon constatar as debilidades do
supostamente invencíbel “grande pai branco” fronte
aos exércitos alemans. Os impérios coloniais europeos sairon
sériemente maltrechos da conflagración mundial. Esas debilidades
e outras fortalezas permitiron que a lapa anticolonialista prendese por
toda Asia e África. Por outro lado, os paises da Europa oriental, até onde os exércitos soviéticos chegaran na sua loita contra os alemans, inauguraron con mellor ou pior fortuna, reximes sociais que cuestionaban o sistema capitalista. , na Europa ocidental, os partidos políticos de esquerdas obtiñan arrolladores resultados nas eleizóns. O temor á “marea vermella” se alcumeira da burguesía americana e europea. O
mundo da posguerra era, certamente, un mundo convulso, pero as suas contradiccións
estaban engendradas polo próprio sistema económico e político.
A “ameaza rusa” foi unha invención deseñada
a propósito nos laboratórios do expansionismo norteamericano.
Hoxe dispomos de probas documentais que demostran que nen siquieira os
seus próprios autores crian na sua existéncia. Só
personaxes como James Forrestal, Secretário de Estado para a Mariña,
que se suicidó nun hospital psiquiátrico porque via horrorizado
chegar aos rusos a través da sua xanela, daba verosimilitud a unha
patraña desa envergadura. Sinxelamente, a URSS non podia constituir
unha ameaza fronte ao poderío dos Estados Unidos. A Unión
Soviética, que levara o peso da guerra contra Alemania, ficou devastada
polo conflito. O exercito hitleriano deixou tras de si a vinte millóns
de mortos sobre o seu imenso território. Nengun outro país
sofreu uns danos tan enormes. Os
Estados Unidos, en troco, perderon só 400.000 soldados na contienda.
Dito de outra maneira, a cada norteamericano morto lle correspondieron
50 mortos rusos. A desproporción era xigantesca. Ainda en 1948,
tres anos despois de ter concluído a guerra, o ministro de Sanidade
da antiga Unión Soviética, E. Smirnov, podia contemplar
horrorizado como, por falta de vasos, nos hospitais do seu país
se daba de beber aos enfermos en latas cochambrosas cos bordes retorcidos.
A guerra destruiu a terceira parte do patrimonio nacional soviético.
De acordo coa cotización monetária de entón, o valor
que foi destruído ascendeu a 485 mil millóns de dolares,
unha cifra xigantesca se tentásemos traducí-la á
sua equivaléncia actual. Descoñecian as altas esferas políticas
e militares estadounidenses esa panorama? Michael Sherry, investigador
norteamericano que tivo acceso aos expedientes dos arquivos da época
segura que “segundo recoñeceu o Mando das Forzas Armadas
a Unión Soviética non representaba un perigo imediato. A
sua economia e os seus recursos materiais se encontraban esgotados pola
guerra… Portanto , nos primeiros anos deberá concentrar-se
na reconstrución interna… Pero as suas posibilidades, con
independéncia que pensemos das intencións rusas, non dan
motivo suficiente para designar á URSS como inimigo potencial.”
(2) En
agosto de 1945, data na que Hiroshima e Nagasaki foron arrasadas, os Estados
Unidos dispuñan só das duas bombas atómicas que utilizaran
contra esas cidades. Pero magoas catro meses despois, a finais de 1945,
os seus arsenais atómicos almacenaban nada menos que 195 ingenios
termonucleares. A URSS, que xa por esa data comezara a ser descrita pola
iconografía norteamericana como o “inimigo diabólico”,
non posuía ainda nen unha só bomba atómica. Europa,
portanto , non estaba ameazada por nengun tipo de “agresión
soviética”. En realidade, o que aterrecia aos americanos
e ás clases dominantes europeas era a posibilidade de que se constituisen
alianzas entre as forzas populares que loitaran contra o feixismo. Para
os Estados Unidos non constituía nengunha novidade a prática
de “construir” aos seus inimigos. Desde o seu nacimento, en
1776, fora un país cuxas raias se encontraban en constante despliegue.
Esa pulsión expansionista converteu-se nun constante do seu político
exterior. As clases dirixintes norteamericanas tiveron que xustificar,
ante a sua própria aldea, as suas contínuas intervencións
militares ultramarinas, desencadenadas xéneralmente por causas
inconfesabeis. E aprendieron a facé-lo con auténtica mestria.
co paso do tempo, os gobernantes estadounidenses desenvolveron unha grande
perícia na arte de coar polo ollo da pechadura de cada lar americano,
a imaxe maléfica dun inimigo que unificase a vontade da nazón Cando se fixo necesário arrebatarle a México unha parte importante do seu território, os mexicanos foron préviamente demonizados polos rotativos da época. Mas tarde, o fantasma do inimigo se encarnó en España, xusto no momento na que as cobizas anexazonistas sobre Balde se fixeron incontenibeis. Coreanos, vietnamiñas, cubanos, nicaragüenses e dominicanos, iraníes e iraquíes, entre outros moitos, encheron tamén de temor a mente, sempre ameazada, do norteamericano meio. Aun nos nosos dias, cando o “Império do Mal”, a URSS, desapareceu da face da terra, e a poténcia militar norteamericana semella non ter rival, o espectro de novos inimigos – os árabes, o invisíbel Ao Qaeda, o maléfico Ben Laden, o Eixo do Mal, o terrorismo internacional etc., etc. -, voltan a cernirse sobre a atribulada conciencia dos norteamericanos.
OS NAZIS E A CIA Até poucos anos antes da entrada dos EE.UU. na II Guerra Mundial, a actitud dos círculos empresariais norteamericanos cara a Alemania nazi foi algo mais que benevolente. En moitos casos, os magnates norteamericanos chegaron a apoiar ao Partido Nacional-Socialista de Adolf Hitler. Coñecidos homes da indústria, a política e as finanzas norteamericanas manifestaron públicas simpatias polos nazis nas antevísperas da guerra. Personaxes como Henry Ford, dono da indústria de automóvis Ford e autor do libro antisemiña “O xudeo internacional” (3); a família Du Pont, proprietária da lendária Xeral Motores; o multimilionário Rockefeller; os irmáns John e Allan Dulis (4), secretário do Departamento de Estado e chefe da CIA respectivamente; William Randolph Hearst, proprietário da maior cadea de periódicos norteamericana e editor da coñecida revista Seleccións Reader´s Digest; Prescott Bush proprietário petroleiro e avó do actual presidente norteamericano George W. Bush, apoiaron de formas diversas o avance do feixismo alemán durante a década dos trinta. As suas simpatias eran, ao fin e ao cabo, coerentes cos seus intereses. As clases poderosas norteamericanas, que vivian no seu próprio país os efeitos sociais das crise económica de 1929, contemplaban ao nazismo como unha útil ferramenta contra a agitación e o avance do movimento obreiro en Europa. Pero non era esta a sua única motivación. Moitos destes prohombres consideraban que á sobremesa se ia producir unha confrontación entre Alemania e a Unión Soviética, e acariñaban a idea de que Hitler pudese acabar coa primeira experiencia socialista mundial. Sen embargo, a actitud de empatía cara o feixismo non era exclusiva dos norteamericanos. Moitos políticos europeos compartian con eles idénticas afinidades. O mesmo Wiston Churchill, considerado pola historiográfica conservadora como un abanderado da democrácia, lle dicia a Mussolini en 1927: “Se eu fose italiano estou seguro que estaria incondicionalmente con vosté desde o comezo ao fin do seu triunfal combate contra os bestiais apetiños e paixóns do leninismo”(5) As
objecións dos sectores conservadores de Europa e dos Estados Unidos
cara Hitler e o feixismo non eran de orde ideolóxica. O seu temor
naceu cando entenderon que o expansionismo territorial alemán era
irrefrenabel. A
evidente sintonía ideolóxica de certos sectores da administración
e da indústria norteamericana cos nazis, reflectiu-se no descuido
das instituizóns encarregadas de exercer as tarefas de Intelixéncia.
Cando en 1940 se produciu a fulminante derrota de Francia e o incontenibel
avance alemán ameazou con saltar as raias continentais, as afinidades
germanófilas dos influentes grupos de poder norteamericanos se
trocaron en pánico. Pero xa era demasiado tarde. Ian ser os motores
dos cazas japoneses os que se encarregarian de pór en evidéncia
as debilidades da espionaxe estadounidense A intervención dos Estados Unidos na guerra e o descalabro sofrido en Pearl Harbor deron un impulso á reorganizazón dos seus servizos de intelixéncia estratégica. Comezou-se criando duas instituizóns que desempeñarían esta labor durante o transcurso da Segunda Guerra Mundial. Unha, foi o Buró de Información Militar (OWI), cuxa responsabilidade consistia en organizar a propaganda no interior e exterior dos Estados Unidos. A Agencia de Servizos Estratégicos (OSS), en troco, encarregaba-se da espionaxe militar. En calquera caso, pese á atenzón que se lle emprestou a esta nova estrutura de intelixéncia, os EEUU chegaran con demora. Os alemans dispuñan duns servizos considerabelmente mais sólidos e centralizados, con unha perspectiva de “espionaxe total” que os norteamericanos non pensaran siquieira en desenvolver. De feito, no curso da guerra, a Intelixéncia norteamericana tivo que apoiar-se en moitas ocasións no experimentado servizo de espionaxe británico. Sexa como fuere, o primeiro servizo coordinado de intelixéncia dos Estados Unidos utilizou como piares estas duas secretarias, e sobre elas constituiria-se, en 1947, a Central Intelligence of América, a CIA. Desde
o comezo da guerra, as esferas gubernamentais estadounidenses prepararon-se
para criar as condicións favorabeis que permitisen ao seu país
desempeñar un papel preeminente na posguerra. Eran conscientes
da magnitude da tarefa e tamén de algunhas das suas insuficiéncias.
Estaba claro que os Estados Unidos sairian do conflito mundial en óptimas
condicións desde o ponto de vista económico e militar. Pero
non se podia dicer o mesma da sua capacidade para articular ese poderío
a través dos seus servizos de intelixéncia. O repto consistia
en ser capaces de criar as instituizóns adecuadas para exercer
unha influéncia universal a todos os níveis. En palabras
dun alto funcionário da época, o que se necesitaba era unha
organización “capacitada para resolver determinadas misións
políticas mediante recursos tais que se atopan nun ponto entre
os recursos normais de política exterior e o emprego aberto da
forza armada”. ,O que misións políticas e recursos
poderian achar-se entre a diplomacia e o emprego da forza armada? A própria
história da CIA responde sobradamente a este interrogante. O seu
mais de meio século de existéncia está jalonado de
asasinatos políticos, manipulación de meios de comunicación,
práticas terroristas, golpes de estado, chantajes… na primeira
parte da década dos corenta os Estados Unidos non dispuñan
nen de meios humanos nen de infra-estrutura para a realización
de tan ingente tarefa. seria un dos seus inimigos na contienda bélica
quen cobriria esas insuficiéncias. Foi
necesário que transcorresen case sesenta anos para que ofícialmente
chegásemos a saber que, nos últimos meses da II Guerra Mundial,
altos funcionários da Administración norteamericana lle
encarregaron á OSS a misión de localizar aos axentes nazis
que ficaban espallados, tras as liñas inimigas, despois da retirada
do exército alemán. A directriz da misión consistiu
en enrolar aos antigos membros da GESTAPO e a SS nos seus servizos de
intelixéncia para a sua reutilización futura. A labor habia
que realizá-la con unha grande premura, pois o destino deses axentes,
- frecuentemente simples asasinos- , era o pelotón de fusilamento
se caían en mans dos partisanos antifascistas dos paises ocupados
polo exército germano. En 1945, cando se produce a rendición
incondicional de Alemania, o chefe do seu servizo segredo, o xeral Reinhard
Gehler, (6) foi “recrutado”
polos americanos. Trasladado mais tarde aos Estados Unidos e sometido
a un rápido “reciclaje democratizador” en Fort Bragg
encomendaron -se-lle tarefas de organización de primeira orde. Entre
as bambalinas desa operación de enganche atopaba-se Allan Dulis,
naquel entón chefe da OSS en Berna. O que anos despois ia ser o
primeiro chefe da CIA, mantivera estreitas relazóns con dirixintes
nazis desde moito antes da guerra. Pero o recrutamento dos nazis non resultaba
unha tarefa fácil. Unha vez acabado o conflito bélico, non
existia a posibilidade de fabricar unha “transición”
que permitise aos antigos cargos administrativos dos reximes feixistos
continuar exercendo funcións de poder. A guerra fora excesivamente
cruel e os crimes cometidos demasiado repugnantes. Por outra parte, o
protagonismo da liberación de Europa non só era patrimonio
dos exércitos Aliados. En Italia, por exemplo, os guerrilleiros
partisanos, liderados polo Partido Comunista, derrotaran a seis divisións
alemanas e liberada todo o norte do país. En Francia, os membros
da Resisténcia precederon ás tropas aliadas na liberación
de Parides. En Europa respiraba-se un clima de acendrado antifascismo.
nesas circunstancias as aldeas non houbesen admitido nengun tipo de transacción
do estilo das que se aplicarian trinta anos despois en España e
América Latina como saída de compromiso ás suas Ditaduras. Os chefes da OSS, William Donovan, James Angleton e Allan Dulis, coa colaboración da Santa Sede, organizaron a evacuación de perto de 10.000 nazis con destino a América Latina e os Estados Unidos. A finalidade do proxecto "Paperclip", - que asi se denominó a operación – foi recrutar para a indústria de guerra norteamericana, aos científicos nazis, aos especialistas en aeronáutica, en guerra biológica e química, en investigación nuclear e tratamento do uránio. Durante meio século, rodeados do mais absoluto segredo, estes nazis traballarian en Fort Bragg (EEUU), no complexo industrial militar, na NASA e na CIA. Pero non só foron nazis alemans os que ao amparo da Displaced Person Act se acolleron a unha reglamentación privilexiada para entrar nos Estados Unidos despois da Segunda Guerra Mundial. Membros dos grupos feixistos que colaboraron cos alemans en Hungría, Bulgaria Ucrania, Lituania e Rusia, e que se habian caracterizado pola extrema crueldade coa que trataban ás povoazóns resistintes ao invasor germano, arribaron igualmente ás costas norteamericanas coa protección oficial do goberno dos EEUU. En grande medida estes serian os vimes sobre os que se urdiria a rede de Intelixéncia dos Estados Unidos nunha boa parte do planeta. En Europa encarregou-se ao xeral Gehlen e a axentes que pertenceran ou colaborado cos servizos dos paises do Eixo, a organización da rede denominada “Stay-Behind” (“Permanecer detrás”). As funcións desta rede ficaron claramente definidas nesta directiva “top secret” que o goberno norteamericano desclasificó cincuenta anos mais tarde: “Todas as actividades conducidas ou apoiadas polo Goberno [de EE.UU.] contra os Estados [paises] ou grupos hostis, ou os apoios de Estados [paises] ou grupos amigos, deben ser planificados e executados de maneira que a responsabilidade de nengun Goberno [actual e posteriores dos EE.UU.] poda aparecer ás persoas alleas e non autorizadas, e se elas son descubridas, o Goberno dos Estados Unidos poda denegar de maneira fehaciente toda responsabilidade. Precisamente, tais operacións están involucradas na actividade segreda e en relazón coa propaganda; a guerra económica, a acción prevenitiva directa, que inclue a sabotaxe, a anti-sabotaxe, as medidas de destrucción e de infiltración; a subversón de Estados [paises] hostis, onde se inclue a asistencia aos movimentos de resisténcia, ás guerrillas locais e aos grupos de liberación no exílio; o apoio aos elementos anticomunistas locais que se atopen nos paises ameazados do mundo libre. Estas operacións non toman en conta os conflitos armados conducidos polas forzas armadas militares recoñecidas, as da espionaxe e o contraespionaje, a cobertura e o engano levadas polas operacións militares”.
A GUERRA CULTURAL Pouco
ou nada hai en comun entre un auténtico axente da CIA e a imaxe
que Hollywood nos transmitiu deles a través das pantallas de cine
ou de TV. O perdonavidas duro e frixo, pero con princípios morais,
que o británico Ian Fleming descrebe nos seus célebres romances,
non encaixa coas personaxes que comezamos a coñecer grazas á
documentación segreda á que hoxe teñen acceso os
investigadores. En realidade, isto non é estraño. no contexto
da Guerra Frixa converteu-se nunha necesidade que os axentes segredos
contaran coa simpatia do grande público. Para o lograr os voceiras
da comunicación de masas esforzaron-se en debuxar un perfil que
encaixase co que o imaxinário colectivo podia aceitar como héroe
contemporáneo: un home medianamente xoven, atractivo, defensor
dos valores da liberdade e capaz de dar a vida polos seus semellantes.
De acordo con ese estereotipo, o seu papel consistia en enfrentarse con
un inimigo brutal e desalmado que, invariábelmente, se proferia
destruir o “mundo libre” e os valores de Ocidente. A
realidade foi, e é, ben distinta. Eses personaxes épicos
que asulagaron as salas de cine, a TV, o romance, os comics e, como consecuencia,
a nosa própria imaxinación, nunca existiron. Contráriamente
á imaxe que se confeizoou da CIA, a función que lle outorgaron
os seus patrocinadores orixinários, non era primordialmente estratégico-militar.
O seu obxectivo consistiu, desde o princípio, en gañar a
batalla das ideas. Se o Fondo Monetário Internacional, o Plano
Marshall e o Banco Mundial converteron-se nos instrumentos económicos
que os Estados Unidos utilizaron a partir de 1945 como muro de conteción
contra o avance dos movimentos de esquerda; a Agencia foi a ferramenta
que permitiu vencer as resisténcias ideolóxicas que colisionaban
cos propósitos norteamericanos de hexemonia mundial Hoxe atopa-se amplamente documentado como a CIA non escatimó nengun recurso para atinxir os seus obxectivos de domínio ideolóxico. Mercou-se a conciencia de destacados intelectuais aparentemente intachabeis. Subornou-se a lideres sindicais para que puxesen freo aos sectores mais radicais do movimento obreiro. Criaron-se decenas de revistas de cultura e arte nas que, desde unha perspectiva aparentemente “neutral” e “libertaria”, se atacaba e desprestigiaba aos intelectuais mais comprometidos co seu tempo. E cando a trama da corrupción non resultaba suficiente para se impor, preparaban-se as condicións para o golpe de estado e o asasinato do inimigo.
UN ESPECTRO PERCORRE EUROPA Despois
da II Guerra Mundial, o descrediño da direita europea atinxiu posíbelmente
os níveis mais altos da sua história. Os efeitos da sua
abrida cooperación co feixismo ameazaban mesmo a sua existéncia
como forza política en alguns paises europeos. En Francia, por
exemplo, non poucos representantes dos partidos conservadores estaban
manchados polo seu apoio ao goberno colaboracionista do mariscal Petain.
En Italia, a monarquia, os sectores financeiros, os terratenientes e o
mesmo Vaticano foron quen facilitaron o ascenso de Mussolini ao poder;
mantendo a connivencia co ditador até un cuarto de hora antes da
sua oportuna destitución. En Alemania, os Krupp, os Heinkel, os
Siemens e demáis industriais germanos habian-se comprometido con
Hitler; delegando en éste a tarefa de acabar coa “marea vermella”
que ameazaba con arrebataris o seu poder económico. A panorama
da posguerra non era tranquilizador nen siquieira para a própria
burguesía inglesa que, a diferenza da continental, resistiu o ataque
do feixismo. O lembro da política económica conservadora
da preguerra, lesiva para os intereses populares, provocou que os “torys”
obtivesen un estrepitoso fracaso nas eleizóns de 1945. E iso acontecera
nun país no que o premier conservador Wiston Churchill gozaba dunha
enorme popularidade como líder da loita británica contra
a Alemania nazi. En
troco, as esquerdas, e particularmente os comunistas europeos desfrutaban
dun prestíxio ben gado na loita guerrilleira contra o feixismo.
Ao fin e ao cabo, para as aldeas de Europa, a Unión Soviética
carregara cos capítulos mais dolorosos e sanguentos da guerra.
O sacrifício de 20 millóns de soviéticos, mortos
durante a contienda, xerou unha grande corrente de simpatia cara ese país.
O pensamento revolucionário e progresista converteu-se en hexemónico
entre unha boa parte das multitudes recén liberadas do feixismo.
Tamén entre a imensa maioria da intelectualidade do vello continente
predominaba un forte sentimento anticapitalista. Brecht, Rolland, Bertrand
Russell, Ehremburg, Bernard Shaw, Barbusse, Jean Paul Sartre, Diego Riveira,
Siqueiros, Chaplin, Visconti, Picasso, Thomas Mann, Luckacs, Buñuel…
eran alguns dos intelectuais da época cuxos nomees estaban asociados,
dunha ou outra maneira, coa esquerda. Asi pois, o mundo das artes, as
letras, o cine e a filosofia achaba-se fortemente impregnado polos ares
optimistos de renovación social. No
ámbito laboral, a hexemonia dos sindicatos de esquerda era evidente,
e non só por razóns de tradición histórica,
se non tamén grazas á combatividade desplegada nos anos
da imediata posguerra. Ante este auge esquerdista, mesmo as correntes
sindicais socialdemócratas e cristiás, próximas aos
postulados pronorteamericanos, tiveron que radicalizar a apariencia do
seu discurso para evitar que os seus competidores socialistas e comunistos
provocasen a deserción dos seus afiliados. A
panorama francamente adverso para os obxectivos norteamericanos. Os Estados
Unidos entenderon que era necesário dar un troco radical a un contexto
que facia perigar gravemente os seus intereses. Sen o restabelecemento
da hexemonia ideolóxica do pensamento conservador, o seu proxecto
de controlo planetário teria que enfrentarse con un difícil
porvir. As clases poderosas dos EEUU necesitaban un mundo seguro e estábel
para o capitalismo, onde os seus intereses económicos fosen incontestados
e incontestabeis. Os recursos para lograr esta “seguranza” foron diversos: a intervención armada, (Grecia e Corea), a presión e o controlo económico (Plano Marshall e as instituizóns de Brettons Wood) e a guerra ideolóxica. Até agora moitos historiadores e comentaristas políticos sustiveran que a función da CIA era eséncialmente militar. E, en efeito, a Agencia desempeñó un importante papel na preparación de golpes de Estado, en labores de espionaxe, na contribución á logística militar, na compra de dirixintes sociais, etc. Pero a sua tarefa fundamental consistiu na penetrción cultural e ideolóxica. Xa
desde o mesmo momento da sua criación, a CIA tentou coar-se en
todos os entornos produtores de información. A compra de intelectuais
vacilantes, a criación de millonarias Fundacións “filantrópicas”,
a apropiación ideolóxica daqueles cenários que transmitisen
calquera forma de pensamento, se converteu nunha das suas primeiras misións.
Desde 1947, foi autorizada para subsidiar programas de “colleges”;
para criar entidades culturais; editoriais; magazins; ou para organizar
vistosos “congresos” de escritores e científicos aos
que, invariábelmente, se lle emprestaba unha extraordinária
cobertura mediática. Tamén
se atopaba entre os quefaceres da Agencia subscreber contratos con Universidades
privadas, emisoras de rádio, periódicos, etc. Mediante esta
vinculación financeira a Central conseguia exercer unha influéncia
directa e poderosa nos ámbitos académicos e mediáticos.
A maioria das veces estas actividades realizaban-se a través de
sociedades fantasmas interpostas. pola documentación, até
fai pouco reservada, sabe-se que a CIA considerou que as fundacións
de carácter supostamente altruista serian un veículo idóneo
para a articulación dos seus fins. As fundacións Farfield,
Kaplan, Carnegie, Rockefeller e Ford foron as tapadeiras culturais mais
notórias da CIA. A través delas, podia canalizar os seus
cuantiosos fondos sen que os destinatarios pudesen suspeitar que estaban
a ser manipulados polos servizos de intelixéncia dos Estados Unidos. A
Fundación Ford distinguiu-se espécialmente no despliegue
da ofensiva ideolóxica norteamericana en Europa. A finais dos anos
cincuenta dispuña de activos que superaban os tres mil millóns
de dolares. Alguns comentaristas da época reseñaban, non
sen certa retranca, que “ás veces semellaba como se a Fundación
Ford fose unha extensión do goberno no área da propaganda
cultural internacional”. Esta última observazón cobrou
sentido cando, en 1964, o seu presidente abandonou o cargo para se converter
no principal asesor de Allen Dulis, director da CIA. Unha investigación do Congreso dos Estados Unidos poria de manifesto en 1976 que perto da metade das 700 subvencións concedidas polas fundacións foron financiadas pola Agencia Central de Intelixéncia. Segundo un antigo membro da Agencia, a infiltración de ésta nas fundacións fixo posíbel a financiación dunha "variedade aparentemente ilimitada de programas de acción clandestina que afectan a grupos xuvenis, sindicatos, universidades, editoriais e outras instituizóns privadas."(8)
Moi
pronto, en 1947, iniciou-se de maneira expliciña a promoción
de alguns escritores europeos, con pasado esquerdista, pero xa desilusionados
da sua antiga militáncia. Centenares de mis de exemplares da obra
de Arthur Koestler “O cero e o infinito”, atoparon un lugar
destacado nas librarias do vello continente. “Viño e pan”,
de Ignacio Silote e “1984”, de George Orwell, foron elevadas
á categoria de “best seller”. Non se trataba de feitos
casuais. Os Servizos de Intelixéncia norteamericanos puxeron especial
énfase na promoción daquelas obras que contribuisen a romper
calquera esperanza de construir unha sociedade diferente. Trataba-se de
desprestigiar os perigosos soños de troco que se alojaban no cerebro
dos “cabezas de ovo”, termo despectivo utilizado para se referer
aos intelectuais. O recrutamento de antigos escritores “de esquerda”
era particularmente apreciado pola CIA. Consideraba -se-lles “cuñas
do mesmo pau” e, con razón, calculaban que os estragos que
causarian nas filas do “inimigo” podian ser formidábeis. Nos
anos seguintes, unha longa lista de intelectuais anticomunistas, serian
catapultados pola Agencia. Isaiah Berlin, Stephen Spender, Daniel Bell,
Dwight MacDonald, Robert Lowell, Hannah Arendt, Mary McCarthy, Raymond
Arond, Anthony Crosland e Michael Josselson receberon o apoio económico
e publicitário da CIA. Esta afirmación non é unha
conjetura mais ou menos arriscada. A investigadora británica Frances
Stonor Saunders, da Universidade de Oxford - tendo como principais fontes
a documentación oficial e o acopio de entrevistas a alguns dos
muñidores desas operacións- desveló a natureza da
ofensiva ideolóxica norteamericana á longa de catro décadas
no seu libro “A CIA e a guerra cultural”. nesta obra, á
que alguns historiadores califican como “mestra na investigación
histórica”, Stonor Saunders pon ao descubrido en o que consistiron
os resortes da trama. Cando
o “New York Times” e outros periódicos airearon en
1966 a orixe da financiación daqueles “congresos”,
empresas xornalísticas e promocións editoriais, moitos dos
intelectuais “recrutados” pretenderon excusar a sua participación
nas operacións da CIA, alegando a sua ignoráncia acerca
de a identidade de quen movian os fios desas iniciativas. Resulta difícil
entender, sen embargo, que nunha época na que a escasez dominaba
até no último recuncho de Europa, os intelectuais favorecidos
polas preferéncias da CIA non se perguntasen nunca pola orixe da
financiación de tanto “festín cultural”. Todos
os dados axudan a pensar que a maior parte dos participantes na ofensiva
ideolóxica conservadora da “guerra frixa” tiñan
plena conciencia de quen era o dono do cabalo polo que apostaban. Escritores,
filósofos ou científicos sociais como Hannah Arendt, Daniel
Bell, Isaiah Berlin, Mary McCarty, Sydney Hook, André Gide, Irving
Kristoll, Freddie Onte, André Malraux, Nicolás Nabokov,
Jacques Maritain, T.S.Elliot, Benedetto Croce, Arthur Koestler, Raymond
Aron, Salvador de Madariaga e Karl Jaspers defendian os “valores
da liberdade” de acordo cos parámetros anticomunistas definidos
polas suas benefactores da CIA. Resulta revelador que nengun deles cuestionara
coa sua rubrica as intervencións dos Estados Unidos en Irán,
Guatemala, Corea, a caza de meigas emprendida polo Senado estadounidense
contra intelectuais norteamericanos, as matanzas masivas na Indochina
colonial e Argelia ou os linchamentos de negros polo Ku Klux Klan, no
Sul dos Estados Unidos. Alguns, mesmo, non duvidaron en traspasar a raia da mera cumplicidade e se converteron en simples delatores das suas colegas, como foi o caso de George Orwell. ORWELL , OU O GRANDE IRMÁN QUE TODO O VE Orwell,
cuxo nome real era Eric Blair, naceu na Índia en 1903 -onde o seu
pai exercia como funcionário colonial- no seo dunha aristocrática
família británica vida a menos. Parte da sua adolescencia
pasou-na no famoso e elitista Eton Collage, escola na que as clases pudientes
inglesas educan aos seus vástagos. Ao cumplir 20 anos, a sua admiración
polo Império británico empurrou-no a enrolarse na Policia
Imperial, sendo destinado a Birmania. En 1927, despois de constatar de
perto a natureza dos corpos represivos británicos nas colónias,
tornou a Londres, onde tratou de se abrir camiño como escritor.
Como resultada da sua experiencia birmana, no que pudo presenciar a tortura
e o escarnio contra a povoazón autóctona, o seu pensamento
político se radicalizó cara posicións de esquerda. Ainda que a sua relazón coa policia británica e as suas experiencias nos baixos fondos parisinos proporcionaron-lle abundantes materiais para a criación literária, os seus primeiros romances non tiveron nengun éxito En 1936, Orwell viaxou a España e se alistó nas filas do exército republicano para loitar contra a rebelión franquista. Esa experiencia bélica, que se reduciu a uns poucos meses, lle serviu para escreber “Homenaxe a Cataluña”, posíbelmente a sua mellor obra. A sua presenza en España estivo jalonada polos enfrentamentos entre militantes comunistas e republicanos, por un lado, e anarquistas e membros do POUM (9), polo outro. O dramatismo dese combate fraticida, que Orwell viveu do lado dos perdedores, o levaria a definir-se nun estraño cóctel que combinaba o anarquismo con unha orixinal variante do trotskismo. En
1945 escrebeu “Rebelión na granxa”. A obra consistia
nunha amarga sátira da Revolución rusa, protagonizada polos
animais dunha facenda. A narración tivo unha pobre acollida en
Inglaterra onde Orwell só logrou vender 23.000 exemplares. Sen
embargo, pouco tempo despois, en 1946, o romance cruzou o Atlántico;
e ,nos EEUU, os servizos de intelixéncia norteamericanos encarregaron-se
de a converter nun auténtico bestseller. A obra vendeu-se por centenares
de mis, ainda que a sua calidade literária fose algo mais que duvidoso.
Non en van, a CIA dispuña da influéncia neccesaria nos meios
de comunicación para converter o mediocre en excelente. Os eloxios
foron case unánimes na prensa norteamericana. O periódico
“New Yorker”, por exemplo, cuxos exixintes críticos
literários acostumaban ser moi avarentos á hora de emitir
un eloxio, calificaba a “Rebelión na granxa” como un
libro “ maxistral”, e sustiña que habia que comezar
a considerar a Orwell como “un escritor de primeira liña,
comparabel con Voltaire”. Como non podia ser menos, a infra-estrutura
da CIA en Hollywood se fixo cargo tamén de financiar a versión
cinematográfica de “Rebelión na granxa”. Non
se escatimaron dolares á hora de investir. Un exército de
oitenta debuxantes asumió a tarefa de construir as 750 cenas cos
300.000 debuxos a cor que requeria a producción do film en debuxos
animados. O guión foi asesorado polo Consello de Estratéxia
Psicolóxica, que procurou que a mensaxe fose nítida e favorabel
aos planos da CIA. O filme contou con unha enorme cobertura publicitária
e pudo ver-se até no último confín de Ocidente. En
1949, magoas uns meses antes da sua morte, Orwell publicou o romance “1984”.
Animado polo inesperado éxito do seu anterior bestseller, o escritor
británico resgatou o anticomunismo como tema central do seu novo
libro. Orwell non foi nesta ocasión un dechado de orixinalidade.
O seu romance resultou ser un auténtico pláxio da obra “Nós”,
escrita por Evgeni Zamiatin, un narrador ruso de princípios do
século XX, que fuxiu do seu país en 1917, nas vísperas
da Revolución. Ten escasa importáncia se o tipo de sociedade
descrito por Orwell en “1984” correspondía ao estalinismo
ou á sociedade de consumo dos paises capitalistas. O feito certo
é que o libro lle veu de mil maravillas á CIA e á
logística da sua ofensiva ideolóxica en Europa. E iso Orwell
non só non o ignoraba, se non que o utilizou como desafogo do seu
anticomunismo enfermizo. Isaac Deustcher, un teórico trotskista
de recoñecido prestíxio internacional, descrebia, con esta
significativa anécdota, o impacto que o libro provocara na opinión
pública norteamericana: "¿Leu
vosté ese libro? Ten que lé-lo , señor. Entón
saberá vosté por o que temos que lanzar a bomba atómica
sobre os bolcheviques!”. “Con esas palabras, - dicia Deustcher-
un miserábel cego, vendedor de periódicos, me recomendou
en Nova York "1984", poucas semanas antes da morte de Orwell.” Pero
o escritor virillas non só contribuiu, xunto con outros intelectuais
“arrepentidos”, a criar un clima de insufribel pánico
anticomunista nas sociedades ocidentais. George Orwell, que con “1984”
estarrecera a millóns de persoas coa posibilidade de que o futuro
nos deparara unha sociedade escrupulosamente vixiada por un omnipresente
“Grande Irmán” que todo o controlaba, se converteu
o mesmo nun vil delator dos intelectuais de esquerda morantes no seu país.
Durante anos Orwell foi considerado no ámbito de alguns sectores
progresistas como un autor paradigmático da defensa dos direitos
dos indivíduos fronte ao omnipresente poder do Estado. , a realidade
puxo de manifesto que tan só foi un vulgar alcahuete dos servizos
policíacos británicos e norteamericanos. A recuperación
do material segredo da época demostra que Orwell denunciou até
125 escritores e artistas como “parceiros de viaxe, testaferros
do comunismo ou simpatizantes". Facendo uso das licións aprendidas
na policia colonial do Império, Orwell dedicou-se a anotar escrupulosamente
os dados e impresións daqueles intelectuais cos que mantiña
relazón. no que o mesmo denominaba como “o seu listiña”
non só se incluían os nomes das suas denunciados, se non
tamén as observazóns venenosas que lle merecian. A maioria
deles nen siquieira eran comunistas, se non intelectuais liberais ou,
simplesmente, progresistas. nunha libreta de tapas azuis, quen criase
a imaxe novelesca do superpoder totalitário, ia anotando escrupulosamente
as suas impresións acerca de aquéllos a quen entón
denunciaria ao Servizo Segredo británico e á CIA. Do poeta
inglés Tom Driberg, por exemplo, dicia: “Crie-se que é
membro clandestino do P.C.”, “xudeo inglés”,
“homosexual”. Da música de cor Paul Robenson: “moi
antiblanco”. A Kingsley Martin, director do coñecido semanário
do laborismo de esquerda News Statesman definia-o como “un liberal
dexenerado, moi desonesto”. A Malcolm Nurse, un dos pais da liberación
africana, o calificaba de “Negro, antiblanco”. Ao universalmente
coñecido John Steimbeck o inseriu no seu caderno delator por ser,
segundo a sua opinión, un “escritor espurio e pseudoingenuo”.
Nen Paroles Chaplin, nen o romancista JB Priestley, nen o entrañabel
Bernard Shaw, nen o celebérrimo Orson Welis, nen o prestixioso
historiador E.H. Carr , libraron-se do lápis acusador de George
Orwell. (10) Orwell
foi unha criación da CIA, independentemente da opinión que
se teña acerca de a calidade literária da sua obra. A Agencia
non escatimó á hora de investir fondos para promocionar
a sua obra. Era coñecedora do efeito devastador que a mensaxe dun
suposto representante dos valores da esquerda, podia ter sobre amplos
sectores da opinión. Como outros intelectuais daquela –y
desta- época, sucumbiu á sedución do éxito
fácil e a notoriidade rápida que posibilitaba a transmisión
dunha mensaxe construída polos deseñadores da guerra fria.
A
traxédia para a sua memória foi dupla. Por unha parte, a
apertura duns arquivos poeirentos do Foreign Office puxo á descubrida
a sua personalidade fraudulenta. A ausencia de escrúpulos do escritor
británico só foi equiparabel coa dos mais desprezabeis protagonistas
dos seus próprios romances. A história, finalmente, pasou-lle
factura, colocándolo no lugar onde lle corresponde, ainda que para
iso tivesen que transcorrer mais de cincuenta anos. Por outro lado, a
sociedade sinistra que Orwell descrebeu se semella cada dia mais á
que, , el contribuiu a reproducir e a nós está-nos a tocar
viver. Toda a panoplia orweliana de “policias do pensamento”,
“semanas do ódio”, “nopersonas” e esa “neolengua”
que se empequeñece en lugar de agrandarse, haxa a sua réplica
na estampa que nos está a oferecer a sociedade actual. O que mais
dá que a uniformización do pensamento corra a carrego do
“Grande Irmán” ou dos sete multinacionais da comunicación
que controlan e “depuran” a transmisión planetária
do pensamento? Hai tanta diferenza entre as “Semanas de ódio”
que organizaba o Big Brother e as que hoxe organiza Bush, coa finalidade
de preparar á povoazón dos EEUU para unha guerra de conquista?
Existe unha diverxéncia tan grande entre o “Ministério
da Verdade” de “1984,” que diáriamente determinaba
o que debia pensar o cidadán, e a esmagante uniformidade de opinións
que cada mañá pode escoitar-se en todas as emisoras radiofónicas
do Estado Español? En o que se diferencian os delitos de opinión
que cometían os “criminais do pensamento”, e os que
hoxe se atribuen aos perseguídos redactores de Egunkaria? Enganan-se
quen consideren que a guerra cultural da CIA , a batalla ideolóxica
polo controlo do pensamento, é somente unha secuéncia do
pasado, un capítulo mouro da Guerra Frixa. Nada mais lonxe da realidade.
Mentres na nosa planeta existan aldeas que dominan e outros que son dominados;
clases que detentan a propriedade das riquezas e outras que non teñen
acceso a ela, a batalla das ideas non concluirá. O
soño dos estrategas norteamericanos da posguerra há-se cumplido.
Hoxe a hexemonia ideolóxica, política, económica
e militar dos EEUU no mundo é indiscutibel. Pero… ,por canto
tempo? Notas e Referéncias.
2.-
Michael Sherry. “Preparing for the Next War. American Plano for
Postwar Defense”, 1941-1945. Yale University Press, 1977 3.- Henry Ford publicou o seu libro “O Xudeo Internacional” en 1927. Trata-se dunha violenta diatriba antisemiña. Hitler profesaba unha grande admiración por Henry Ford, e na sua secretaria figuraba colgada unha fotografia do magnate do automovil. En 1923, se extendio o rumor de que Ford se ia apresentar como candidato á Presidéncia dos EEUU. O futuro Führer declarou en relazón con ese propósito ao Chicago Tribune: “quixese poder enviar a algunhas das miñas tropas de choque a Chicago e a outras grandes cidades estadounidenses para axudar." 4.- Allen Dulis foi o artífice da rede dos EEUU en Europa. O seu nome esta estreitamente vinculada a toda a história da CIA da chego a ser chefe nos anos cincuenta e parte dos sesenta. Estaba moi vinculado ás redes financeiras internacionais que antes da guerra fomentaron a relación cos nazis. O seu irmán Jonh Foster ocuparía un destacadísimo papel na administración Eisenhower. Allen Dulis foi despedido da jefatura da CIA por Kennedy en 1961, despois do estrepitoso desastre do tento de invadir Balde en Baía de Cochinos. 5.- “Soberanos e intervidos” Joan E. Garcés.. Século XXI Editores 6.-
Reinhard Gehlen era chefe da rede de espionaxe alemán en Unión
Soviética (Fremde Heere Ost), ou sexa a mais alta oficial da espionaxe
nazi de Hitler.
8.- A CIA e a guerra cultural Frances Stonor Saunders Editorial Debate, 2001 9.- Partido Obreiro de Unificación Marxista 10.-
A CIA e a guerra cultural Frances Stonor Saunders Editorial Debate, 2001,
pags 417-419 |